Bu yil iki kez yasanacak ay tutulmasinin ilki havanin açik olmasi halinde tüm Türkiye’de izlenebilecek. Bu gece saatler 23.30’u gösterdiginde ayin sol tarafi karamaya baslayacak ve 00.44-01.58 saatleri arasinda dünya ile ay birbirine "kavusacak". Tutulmanin izlemeye deger bölümü 1 saat 14 dakika sürecek. Tam tutulma sirasinda atmosferden yansiyan isik sayesinde ayin rengi koyu kirmizidan sariya dönüsecek. Ay tutulmasi dünyanin yuvarlakliginin bir kez daha gösterecek. Saatler 03.12 oldugunda ise ay, dünya ve günesin bu nadir birlikteligi noktalanmis olacak.
Tutulma Avrupa, Afrika, Ortadogu ülkeleri ve Asya’nin bir kismindan da görülebilecek. Bir sonraki benzer ay tutulmasi Türkiye’den ancak Haziran 2011’de gözlenecek.
Ankara'da etkinlik
Ay tutulmasini, çiplak gözle izlemenin zarari bulunmuyor. Bu nedenle gözlem için teleskoba, gözü korumak filtreye ihtiyaç duyulmayacak. Ancak Ankaralilar, yarin gece ay tutulmasini Ankara Üniversitesi Rasathane teleskoplarindan izleyebilecek. Herkese açik olacak rasathaneye yetiskinler 3, ögrenciler ise 2 YTL gibi düsük bir ücretle girebilecek. Ziyaretçiler tam ay tutulmasinin yani sira Venüs ve Satürn gezegenlerinin gözlemini de yapabilecek.
Rasathanede ay tutulmasi etkinlikleri, havanin açik olmasi durumunda, saat 19.00’da ay, Satürn, Andromeda Galaksisi ve Orion Bulutsusu gözlemi ile baslayacak. "Ay ve Günes Tutulmalari", "Yil Boyunca Gökyüzü" sunumlariyla devam edecek. Saat 23.30’dan itibaren de tutulma izlenmeye baslanacak. Havanin kapali olmasi durumunda ise 20.00-21.00 saatleri arasinda, Doç. Dr. Berahitdin Albayrak tarafindan "Ankara Üniversitesi Gözlemevi Tanitimi" yapilacak.
Yine "Ay ve Günes Tutulmalari", "Yil Boyunca Gökyüzü" sunumlari gerçeklestirilecek. 23.15-24.00 saatleri arasinda ise belgesel gösterimi yapilacak. Etkinliklerde gece boyunca ay, Jüpiter, Pleiades açik kümesi ve Orion bulutsusu da gözlemlenebilecek. Rasathanedeki etkinliklere katilmak isteyenlerin (312-212 67 20/1271) numarali telefondan randevu almasi gerekiyor. Katilimcilarin beraberlerinde kalin giysiler getirmesi öneriliyor.
Efsanelere konu oldu
Antik çaglardan bu yana ilginç doga olaylari, çesitli inanislari da ortaya çikardi. Özellikle, günes ve ay tutulmalari, insanlarda korku ve endise yaratti, mitlere, efsanelere konu oldu ve tutulmalarla bas etme yollari denendi.
Bazi söylencelerde, ayin kararmasi, "aya saldirildigi, düsmanlarin ayi saklanmasi, kötü ruhlarin ayi sarmasi veya yemesi ile ayin kötülüklerle mücadele etmesi" seklinde yorumlandi. Inanislar nedeniyle tutulmanin oldugu günler ayin tekrar aydinlanmasi için büyüler yapildi, teneke, davul, tencereler çalinarak gürültü çikartildi, silah atildi, dua edildi ve hatta aya kurban verildi.
Misirlilar, ayin, günesin isigini habersizce alip kullandigina, bunun üzerine kurulan yildizlar mahkemesinin de aya gündüzleri görünmeyi yasakladigina inandi. Sadece ay tutulmalarinda "açik görüse" izin verildigi ve o gün ayin yeryüzüne inip arkadaslariyla görüstügü düsünüldü.
Samanizmde de, tutulmalarda kötü ruhlarin günesin ve ayin etrafini sardigi düsünüldü ve karanligin felaket getirecegi inanciyla kötü ruhlari kovmak için ay tutulmasinda atesler yakildi, gürültü çikarildi.
Budizm ve Konfüçyus’a göre, kötü ruhlarin isi sanilan tutulmalar karsisinda tepkili tapinma törenleri düzenleniyordu.
Altay Türkleri’nin bir efsanesinde de "yedi basli dev" (Yelbegen) ay ve günesten öç almak için onlari kovaliyor ve yiyordu. Altay Türkleri de ay tutuldugu zaman söyle diyordu: "Yine Yelbegen ayi yedi."